W sercu Krakowa, na malowniczym wzgórzu nad Wisłą, znajduje się miejsce wyjątkowe – kościół św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa, zwany potocznie Na Skałce. To tutaj, według tradycji, w 1079 roku miał ponieść męczeńską śmierć biskup Stanisław ze Szczepanowa, patron Polski. Jednak oprócz swojej sakralnej i historycznej rangi, Skałka skrywa w swych podziemiach współczesny panteon – Krypty Zasłużonych Twórców Kultury Polskiej. To nie tylko miejsce wiecznego spoczynku, ale przede wszystkim materialny symbol idei: że kultura jest fundamentem trwania narodu, a jej twórcy – jego najważniejszymi bohaterami.
Przedstawiciele Polskiej Fundacji Nauki, Kultury i Sztuki, Anna Skoczylas (przewodnicząca rady fundacji) i Janusz Panak (fundator i prezes zarządu) wraz z dr Elżbietą Menaszek, naszą wieloletnią znajomą z Krakowa odwiedzili Kryptę Zasłużonych Twórców Kultury Polskiej w kościele Na Skałce, którą opiekują się Paulini z Zakonu Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (łac. Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae) w skrócie OSPPE.
Paulini dbają o Kryptę Zasłużonych na Skałce (zwaną Panteonem Narodowym) przede wszystkim jako jej kustosze i opiekunowie duchowi. Ich działania obejmują:
- Prace konserwatorskie: Zakon regularnie inicjuje renowacje wnętrz, w tym polichromii, witraży (m.in. z Matką Bożą Częstochowską) oraz kamiennych sarkofagów. Obecnie realizowany jest projekt kompleksowej konserwacji bazyliki zaplanowany na lata 2025–2028, obejmujący również elementy powiązane z kryptą.
- Opiekę nad pamięcią: Paulini czuwają nad pochówkami wybitnych Polaków, takich jak Jan Długosz, Czesław Miłosz czy Stanisław Wyspiański, dbając o godną oprawę miejsc ich spoczynku.
- Udostępnianie turystyczne: Zakon zarządza ruchem turystycznym, umożliwiając zwiedzanie krypty.
- Działalność edukacyjną: Publikują opracowania historyczne, takie jak monografia „Paulini. 550 lat na Skałce”, które przybliżają znaczenie krypty jako narodowego panteonu.
Środki na utrzymanie krypty pochodzą z funduszy własnych zakonu, dotacji (np. od SKOZK) oraz dobrowolnych ofiar.
Na tabliczce nad drzwiami napisano:
GRÓB ZASŁUŻONYCH ZAŁOŻONY R.P. 1880 D. 19 MAJA.
Co oznacza: „Grób Zasłużonych Założony Roku Pańskiego 1880 Dnia 19 Maja”.
Nad łukiem bramy widnieje łaciński napis: REQVIESCANT IN PACE, co tłumaczy się jako „Niech spoczywają w pokoju”.
Wewnątrz znajduje się także witraż projektu Adama Bunscha przedstawiający Matkę Bożą Częstochowską. Jest on widoczny zaraz po wejściu do panteonu, w centralnym punkcie osi krypty. Ołtarz jest umieszczony w głównej osi krypty, bezpośrednio pod opisanym wcześniej witrażem Matki Bożej Częstochowskiej. Choć krypta pełni rolę panteonu narodowego, jest ona przede wszystkim miejscem modlitwy. Przy ołtarzu odprawiane są msze święte, szczególnie w rocznice śmierci osób tam pochowanych oraz podczas uroczystości ku czci św. Stanisława.
Spoczywający Twórcy Kultury
W Krypcie Zasłużonych na Skałce spoczywa obecnie 13 wybitnych postaci świata polskiej nauki i sztuki oraz Sarkofag Paulinów . Choć pierwotnie planowano tam grzebanie wielu zasłużonych, ostatecznie wybierano osoby o absolutnie fundamentalnym znaczeniu dla polskiej tożsamości narodowej.
Oto pełna lista osób spoczywających w Panteonie Narodowym na Skałce:
Jan Długosz (1415–1480) – Wybitny historyk, kronikarz, autor „Roczników czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego”. Był wychowawcą synów Kazimierza Jagiellończyka i wielkim dobroczyńcą zakonu paulinów. Jego szczątki przeniesiono do nowej krypty w 1880 roku. Sarkofag Jana Długosza to najważniejszy i najstarszy świecki pomnik w Krypcie Zasłużonych, położony w bezpośrednim sąsiedztwie zbiorowego grobu Paulinów. To właśnie on stał się „kamieniem węgielnym” całego narodowego panteonu.
Historia „Drugiego Pogrzebu”
Choć Długosz zmarł w 1480 roku i pierwotnie spoczął na Skałce (był jej wielkim mecenasem i fundatorem klasztoru), jego obecny sarkofag powstał znacznie później.
Data fundacji: W 1880 roku, w 400. rocznicę śmierci kronikarza, zorganizowano uroczyste przeniesienie jego szczątków do nowo urządzonej krypty.
Znaczenie: Wydarzenie to, zwane „drugim pogrzebem”, przekształciło dawną zakonną piwnicę w Kryptę Zasłużonych. Towarzyszył mu pierwszy w historii zjazd historyków polskich ze wszystkich trzech zaborów.
Wygląd i Symbolika
Sarkofag wykonany jest z rozmachem godnym „ojca polskiej historiografii”:
Inskrypcja: Na wieku widnieje łaciński napis: Ossa Ioannis Długosz (Kości Jana Długosza).
Lokalizacja: Zajmuje honorowe miejsce, przypominając o roli Długosza jako tego, który nie tylko opisał dzieje Polski, ale też fizycznie „wprowadził” wielkie postacie na Skałkę.
Fundator i Opiekun: Jako wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka i bliski współpracownik biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, Długosz jest przedstawiony jako łącznik między nauką, Kościołem a państwem.
Wincenty Pol (1807–1872) – Poeta epoki romantyzmu, geograf i patriota. Uczestnik powstania listopadowego, autor popularnych pieśni patriotycznych i opisów krajobrazu polskiego. Jego pogrzeb w 1881 roku był pierwszym po otwarciu panteonu.
Lucjan Siemieński (1807–1877) – Poeta, krytyk literacki i tłumacz (m.in. „Odysei” Homera). Był aktywnym uczestnikiem życia literackiego Krakowa i redaktorem „Czasu”.
Józef Ignacy Kraszewski (1812–1887) – Niezwykle płodny pisarz, autor ponad 200 powieści (w tym „Starej baśni”). Jego pogrzeb stał się wielką manifestacją narodową w okresie zaborów.
Teofil Lenartowicz (1822–1893) – Poeta i rzeźbiarz, nazywany „Lirnikiem mazowieckim”. W swojej twórczości inspirował się polskim folklorem i tradycją ludową.
Adam Asnyk (1838–1897) – Wybitny poeta i dramaturg okresu pozytywizmu, uczestnik powstania styczniowego. W swojej twórczości łączył refleksję filozoficzną z kunsztem formy.
Henryk Siemiradzki (1843–1902) – Malarz, przedstawiciel akademizmu. Słynął z monumentalnych płócien o tematyce antycznej (np. „Pochodnie Nerona”). Podarował obraz „Poczwórny urok” narodowi, co dało początek Muzeum Narodowemu w Krakowie.
Stanisław Wyspiański (1869–1907) – Geniusz Młodej Polski: dramaturg („Wesele”), malarz, grafik i architekt. Jego twórczość w sposób wizjonerski definiowała polską duszę i historię.
Jacek Malczewski (1854–1929) – Jeden z najwybitniejszych malarzy polskich, twórca nurtu symbolizmu. W swoich pracach często łączył motywy mitologiczne z historią męczeństwa narodu polskiego.
Karol Szymanowski (1882–1937) – Kompozytor i pianista, uznawany za jednego z największych twórców muzyki polskiej po Chopinie. Inspirował się folklorem tatrzańskim i kurpiowskim (balet „Harnasie”).
Ludwik Solski (1855–1954) – Legendarny aktor i reżyser teatralny, który występował na scenie przez niemal 80 lat. Stał się symbolem ciągłości polskiej tradycji aktorskiej.
Tadeusz Banachiewicz (1882–1954) – Astronom i matematyk, twórca krakowianów (specjalnego rodzaju macierzy). Przez lata kierował Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Czesław Miłosz (1911–2004) – Poeta, eseista i tłumacz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1980). Jego pochówek na Skałce wzbudzał kontrowersje, ale ostatecznie uznano go za postać godną spoczynku w tym narodowym panteonie.
Sarkofag Paulinów – fundamentem tego miejsca jest Sarkofag Paulinów, który stanowi duchowe i historyczne serce nekropolii.
Geneza i Symbolika
Sarkofag ten nie jest jedynie miejscem pochówku, ale manifestacją ciągłości opieki nad tym świętym miejscem. Paulini przybyli na Skałkę w 1472 roku z inicjatywy Jana Długosza, aby strzec relikwii św. Stanisława. Wspólny sarkofag, umieszczony w centralnej części krypty, gromadzi szczątki zakonników, którzy przez wieki służyli w tym sanktuarium.
W architekturze krypty, zaprojektowanej w obecnym kształcie przez Teofila Żebrawskiego pod koniec XIX wieku, sarkofag ten pełni rolę łącznika między sferą sacrum a narodowym panteonem. Przypomina on, że zanim Skałka stała się miejscem spoczynku genialnych artystów, była (i pozostaje) przede wszystkim klasztorem i miejscem kultu męczennika.
Architektura i Estetyka
Sarkofag cechuje się surowością i dostojeństwem. Wykonany z ciemnego materiału, ozdobiony symbolami zakonnymi – takimi jak herb Paulinów z palmą, dwoma lwami i krukiem trzymającym chleb – odcina się od bogato zdobionych nagrobków świeckich twórców.
Napisy: Widniejące na nim inskrypcje przypominają o pokorze i wspólnocie – w śmierci wszyscy zakonnicy stają się równi, niezależnie od pełnionych za życia funkcji. Sarkofag Paulinów jest zatem czymś więcej niż zbiorową mogiłą. To kotwica historii, która przypomina każdemu schodzącemu do podziemi kościoła św. Michała Archanioła i św. Stanisława, że fundamentem polskiej tożsamości jest splot tradycji duchowej i intelektualnej. Sarkofag ten uczy, że wielkość narodu budowana jest nie tylko przez spektakularne dzieła sztuki, ale także przez cichą, trwającą stulecia służbę i trwanie przy wartościach. W sarkofagu Paulinów na Skałce spoczywają szczątki wszystkich pokoleń zakonników (ojców i braci), którzy posługiwali w tym miejscu od momentu sprowadzenia zakonu do Krakowa w 1472 roku.
Dokładna liczba osób nie jest znana i nie pojawia się w oficjalnych spisach z kilku powodów:
Charakter pochówku: Jest to grób zbiorowy (ossuarium), w którym złożono kości zakonników przeniesione z dawnych przykościelnych cmentarzy oraz wcześniejszych miejsc pochówku wokół świątyni.
Symbolika: Sarkofag reprezentuje całą wspólnotę zakonną na przestrzeni ponad 550 lat.
Zawartość: Oprócz paulinów, w sarkofagu spoczywają również prochy innych osób pochowanych w ubiegłych wiekach w obrębie Skałki, które zdecydowano się uszanować i przenieść do wspólnego panteonu podczas jego urządzania pod koniec XIX wieku.
Warto dodać, że współczesny sarkofag (wykonany z białego marmuru włoskiego) został wstawiony do krypty jako czternasty grobowiec, aby symbolicznie zamknąć poczet gospodarzy tego miejsca.
W krypcie znajdują się również tablice upamiętniające Aleksandra Brucknera oraz Karolinę Lanckorońską.
Znajdująca się pod kościołem jednonawowa krypta, częściowo wykuta w skale, ukończona została w 1792 roku. Przebudowana z myślą o pomieszczeniu Grobów Zasłużonych w latach 1876-1880, nakryta jest kolebkowym sklepieniem, z głębokimi niszami pod przęsłami naw bocznych.
W prezbiterium krypty, również nakrytym kolebkowym sklepieniem o obniżonym łuku, oddzielonym od nawy gurtem, wspartym na dwóch parach neoromańskich kolumn, znajduje się neoromański ołtarz wykonany według projektu Tomasza Prylińskiego, a w ścianie głównej naprzeciwko wejścia witraż przedstawiający Matkę Boską Częstochowską, zaprojektowany przez Adama Bunscha.
Zgodnie z życzeniem Jana Długosza, fundatora i dobrodzieja skałecznego klasztoru, pochowano go na Skałce (1480r.), w pobliżu pierwotnego grobu św. Stanisława. W uroczystościach żałobnych tego wybitnego kronikarza i historyka, wreszcie arcybiskupa – nominata lwowskiego, wzięli udział królewscy synowie, przedstawiciele społeczności akademickiej, duchowieństwa etc. Kiedy na terenie zaboru austriackiego zezwolono na celebrowanie patriotycznych uroczystości, organizowano w Krakowie liczne uroczyste pogrzeby zasłużonych Polaków, świętowano narodowe rocznice. Projekt utworzenia Grobów Zasłużonych w krypcie pod kościołem zrodził się w 1876 roku, a jego inicjatorem był profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Józef Łepkowski, który w związku z przypadającą w 1880 roku 400. rocznicą śmierci Jana Długosza, poddał myśl ponownego pogrzebu sławnego dziejopisa.
Wnętrze krypty charakteryzuje się surową, sakralną atmosferą z wyraźnymi elementami neoromańskimi:
- Ołtarz neoromański: Znajduje się w prezbiterium krypty, które przykryte jest sklepieniem kolebkowym.
- Witraż: Ścianę główną naprzeciwko wejścia zdobi witraż przedstawiający Matkę Boską Częstochowską, co podkreśla związek miejsca z zakonem paulinów.
- Inskrypcja: Nad wejściem widnieje łaciński napis: „credo, quod Redemptor meus vivit” (wierzę, że Odkupiciel mój żyje).
Herb Paulinów, który możesz zobaczyć m.in. na krakowskiej Skałce, to bogata w symbolikę opowieść o ich patronie – św. Pawle Pierwszym Pustelniku.
Oto co oznaczają jego poszczególne elementy:
- Palma daktylowa: zajmuje centralne miejsce i przypomina o jedynym źródle pożywienia (daktyle) oraz odzieniu (liście), które służyły świętemu podczas jego wieloletniego pobytu na pustyni.
- Kruk z chlebem w dziobie: siedzi na koronie palmy; według legendy Bóg codziennie przysyłał kruka, który dostarczał Pawłowi połowę bochenka chleba, a w dniu odwiedzin św. Antoniego – cały bochenek.
- Dwa lwy: wspięte u podnóża palmy, symbolizują zwierzęta, które według tradycji pomogły św. Antoniemu wykopać grób dla zmarłego Pawła.
W Krakowie herb ten znajdziesz w wielu miejscach w obrębie Bazyliki na Skałce, m.in. na elewacji, bramach oraz elementach wystroju wnętrz. Co ciekawe, na krakowskiej Skałce możesz też dostrzec herb Pogoni na bramie, co wiąże się z historycznymi fundacjami dla klasztoru. Herb podkreśla dewizę paulinów: „Solus cum Deo solo” (Sam na sam z Bogiem samym). Herb został zatwierdzony przez Stolicę Apostolską w 1308 r.
Pomnik Jana Pawła II na krakowskiej Skałce, odsłonięty 3 listopada 2007 roku, upamiętnia historyczne spotkanie papieża z młodzieżą z 8 czerwca 1979 roku. Pomnik znajduje się na dziedzińcu przed Bazyliką św. Michała Archanioła i św. Stanisława, tuż obok sadzawki św. Stanisława.
Oto kluczowe fakty o tym monumencie:
- Symbolika gestu: Rzeźba autorstwa Czesława Dźwigaja przedstawia papieża siedzącego nie na tronie, lecz na schodach obok niego. Jest to nawiązanie do autentycznej sytuacji, gdy podczas pierwszej pielgrzymki Jan Paweł II zszedł z podwyższenia, by być bliżej zgromadzonych ludzi.
- Inskrypcja: Na cokole wyryto fragment papieskiego przemówienia o odpowiedzialności za Polskę: „Wy macie przenieść ku przyszłości to całe olbrzymie doświadczenie dziejów, któremu na imię Polska… Tego trudu się nie lękajcie”.
- Fundatorzy: Głównym fundatorem pomnika było krakowskie Bractwo Kurkowe.
Źródełko na Skałce, znane również jako Sadzawka św. Stanisława, to jedno z najbardziej mistycznych miejsc w Krakowie, nierozerwalnie związane z kultem patrona Polski.
Oto najważniejsze informacje o tym miejscu:
- Legenda o męczeństwie: Według tradycji, po zabójstwie biskupa Stanisława w 1079 roku, jego poćwiartowane ciało zostało porzucone obok kościoła. Legenda głosi, że do pobliskiej sadzawki wpadł odcięty palec świętego, który został połknięty przez rybę, a po jej wyłowieniu palec cudownie zrósł się z resztą ciała.
- Właściwości wody: Woda ze źródła od wieków uchodzi za cudowną i uzdrawiającą. Wierni przypisują jej szczególną moc w leczeniu chorób oczu oraz dolegliwości skórnych.
- Barokowa obudowa: Obecny wygląd sadzawki pochodzi z lat 1683–1689. Jest to kamienny basen otoczony balustradą, z rzeźbami orłów (symbolizujących cudowne strzeżenie ciała biskupa) oraz centralną figurą św. Stanisława.
- Symbol odrodzenia: Cudowne zrośnięcie się części ciała biskupa w sadzawce stało się dla Polaków w czasach rozbicia dzielnicowego symbolem przyszłego zjednoczenia Królestwa Polskiego.
Chociaż woda jest dostępna dla pielgrzymów, warto pamiętać, że jej czerpanie ma charakter przede wszystkim symboliczny i religijny.
Ołtarz Trzech Tysiącleci to monumentalny, zewnętrzny ołtarz z 2008 roku, znajdujący się na dziedzińcu kościoła paulinów na Skałce w Krakowie. Został zaprojektowany przez zespół prof. Wincentego Kućmy jako wotum wdzięczności. Składa się z 7 kamiennych filarów z figurami świętych oraz Obelisku Trzech Sakramentów, pełniąc funkcje liturgiczne i artystyczne. 8 maja 2008 roku Kardynał Stanisław Dziwisz poświęcił ołtarz. Pomysłodawcą budowy Ołtarza Trzech Tysiącleci był przeor klasztoru paulinów na Skałce ojciec Andrzej Napiórkowski.
Konstrukcja: Ołtarz składa się z siedmiu ośmiometrowych filarów (różowych i w kolorze kości słoniowej) nawiązujących do kolumnady na placu św. Piotra w Watykanie.
Figury: Na filarach umieszczono rzeźby świętych i błogosławionych, w tym św. Stanisława, św. Wojciecha, św. Jadwigi, św. Faustyny, św. Jana Kantego oraz o. Augustyna Kordeckiego.
Obelisk Trzech Sakramentów: Stojący przed stołem ofiarnego, siedmiometrowy monolit z płaskorzeźbami przedstawiającymi chrzest, bierzmowanie i Eucharystię.
Przeznaczenie: Obiekt służy jako ołtarz polowy podczas uroczystości (np. procesji na Skałkę) oraz miejsce koncertów, a przestrzeń przed nim mieści 500 miejsc siedzących.
Symbolika: Stanowi wotum wdzięczności Bogu za opiekę nad Polską oraz symbol Kościoła gromadzącego się wokół Eucharystii.
Klasztor Paulinów na Skałce to jedno z najważniejszych sanktuariów narodowych w Polsce, tradycyjnie uznawane za miejsce męczeńskiej śmierci św. Stanisława ze Szczepanowa. Obecny barokowy zespół architektoniczny, malowniczo położony nad brzegiem Wisły, powstał w XVIII wieku według projektu wybitnego architekta Antoniego Solariego. Przy klasztorze działa Wyższe Seminarium Duchowne Zakonu Paulinów, co oznacza, że znaczna część budynku to pokoje dla kleryków odbywających sześcioletnią formację. Obecny budynek, wzniesiony w XVII wieku i wzorowany na renesansowym zamku, musiał pomieścić nie tylko cele, ale także bibliotekę, refektarz oraz skryptorium. Choć dokładna liczba cel nie jest publicznie udostępniana ze względów prywatności wspólnoty, skala budynku sugeruje, że może on pomieścić kilkudziesięciu zakonników i studentów teologii. Formacja w Wyższym Seminarium Duchownym na Skałce trwa sześć lat i opiera się na tradycyjnym modelu przygotowania do kapłaństwa, łącząc studia filozoficzno-teologiczne z duchowością zakonną. Kandydaci, zanim trafią do krakowskich cel, muszą najpierw ukończyć roczny nowicjat w Żarkach-Leśniowie, gdzie w odosobnieniu uczą się reguły zakonnej i dyscypliny. Codzienność kleryka na Skałce jest ściśle uregulowana – dzień zaczyna się wspólnymi modlitwami porannymi i mszą świętą, po których następują wykłady oraz czas na studium własne. Ważnym elementem życia w tym klasztorze jest posługa w Sanktuarium, gdzie alumni uczą się bezpośredniego kontaktu z pielgrzymami oraz biorą udział w przygotowaniu wielkich uroczystości patriotyczno-religijnych. Cały proces formacji kończy się złożeniem ślubów wieczystych (czystości, ubóstwa i posłuszeństwa) oraz przyjęciem święceń kapłańskich, które zazwyczaj odbywają się na Jasnej Górze.
Scenariusze oprowadzania po skałce:
Scenariusz oprowadzania po klasztorze Paulinów na Skałce dla turystów kulturowych:
Scenariusz oprowadzania po klasztorze Paulinów na Skałce – dla zakonników gospodarzy miejsca
Kościół i klasztor Na Skałce
Kontakt:
Klasztor Paulinów w Krakowie Na Skałce
ul. Skałeczna 15
31-065 Kraków
Przeor Klasztoru Na Skałce
O. Mariusz Tabulski OSPPE
Osoby które chciałyby złożyć ofiarę
na rzecz bazyliki na Skałce
mogą to uczynić poprzez wpłatę na konto:
PKOBP Oddział 1 w Krakowie
90 1020 2892 0000 5402 0015 9368
tel. 0048 506 367 521
12 42 17 244
12 42 17 384
ZWIEDZANIE ZESPOŁU KLASZTORNEGO PAULINÓW NA SKAŁCE
Oferta dla turystów i pielgrzymów indywidulanych oraz grup zorganizowanych.
SEZON LETNI – od 1 lipca do 30 września
Zwiedzanie indywidualne z przewodnikiem – odbywa się wyłącznie w weekendy:
SOBOTY: 10.00, 12.00, 15.00.
NIEDZIELE: 11.30, 13.30, 15.00.
Zwiedzanie grupowe – grupy zorganizowane zapraszamy po wcześniejszym umówieniu się z przewodnikiem.
Kontakt i rezerwacje terminów: tel.: 453 699 177, e-mail: zwiedzanie@skalka.paulini.pl.
Zwiedzanie z przewodnikiem w językach: włoskim, angielskim i niemieckim – po wcześniejszym umówieniu się.
Kontakt: tel.: 453 699 177, e-mail: zwiedzanie@skalka.paulini.pl.
Ojcowie Paulini i Przewodnicy.
Zwiedzanie Skałki z przewodnikiem to:
- możliwość zobaczenia niedostępnych na co dzień przestrzeni klasztoru Paulinów (m.in. ogrodów i biblioteki),
- porywająca opowieść o historii i tradycji jednego najważniejszych miejsc w historii Krakowa,
- spotkanie z paulińską duchowością i doświadczenie niezwykłej aury Skałki – enklawy ciszy w sercu Krakowa,
- wyjątkowe spotkanie z dziedzictwem narodowym Polaków – możliwość doświadczenia historii naszego kraju.
Nasi przewodnicy, wraz z braćmi zakonnymi, oprowadzą nie tylko po dziedzińcu i kościele, ale również po niedostępnej dotąd bibliotece, skarbcu i klasztornym ogrodzie. Goście będą mogli również zobaczyć nowość – Park Archeologiczny, będącego efektem ostatnich odkryć archeologicznych. Prezentowane są w nim ślady najstarszego, romańskiego kościoła na Skałce.
Zwiedzanie Klasztoru Paulinów Na Skałce to nie tylko okazja, by pooglądać zabytki, ale i sposób na doświadczenie wyjątkowego nastroju miejsca oraz poznanie duchowości paulińskiej. Skałka to miejsce, gdzie spotyka się historia i duchowość Polaków. To tutaj, w Krypcie Zasłużonych – spoczywają wybitni twórcy kultury, sztuki i nauki.
Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.
SZCZEGÓŁY OFERTY
Czas zwiedzania
Oprowadzanie z przewodnikiem potrwa od 1,5 do 2 godzin.
Cennik oraz zakup biletów
bilet normalny: 25 zł/os. + 5 zł/os. ofiara za wejście do Krypty Zasłużonych Twórców Kultury
bilet ulgowy: 15 zł/os. + 3 zł/os. ofiara za wejście do Krypty Zasłużonych Twórców Kultury (ulga dot. dzieci i młodzież szkolną, studentów, emerytów i rodziny z Kartą Dużej Rodziny)
słuchawki (w przypadku grup zorganizowanych): 7 zł/os.
Bilety dostępne są w wejściu do Krypty Zasłużonych Twórców Kultury (płatność tylko gotówką).
Grupy zorganizowane, liczące ponad 20 osób, należy poprzedzić wcześniejszą rezerwacją.
Początek zwiedzania
Przewodnik (ubrany w białą kamizelkę) będzie czekał na uczestników zwiedzania przed wejściem do Krypty Zasłużonych Twórców Kultury.
Trasa zwiedzania
Krypta Zasłużonych Twórców Kultury, Bazylika, Stara Biblioteka, Skarbiec, Źródło św. Stanisława, Bazylika, Park Reliktów Archeologicznych, Ołtarz Trzech Tysiącleci.
Rezerwacja i informacje
tel.: 453 699 177 (czynny w godz. 10.00-16.00, można również zostawić SMS)
e-mail: zwiedzanie@skalka.paulini.pl
Dodatkowe informacje:
- Prosimy o punktualność. Po spóźnieniu większym niż 15 minut nie gwarantujemy przewodnika.
- Na zwiedzanie indywidualne nie jest prowadzona rezerwacja biletów.
- W przypadku, gdy dana godzina została zarezerwowana przez grupę zorganizowaną, wówczas zwiedzanie dla osób indywidualnych może okazać się niemożliwe.
- Przyjazd grup zorganizowanych, liczących ponad 20 osób, należy poprzedzić wcześniejszą rezerwacją. Daje to gwarancję wstępu grupy o zamówionej godzinie. Jeżeli grupa nie zapewni całej puli wejść, będzie możliwość dołączenia do grupy indywidualnych zwiedzających.
- Zwiedzanie z przewodnikiem – do 20 osób. Powyżej 20 osób konieczne są słuchawki lub drugi przewodnik.
- Ze względu na specyfikę zwiedzanych przestrzeni, grupy powyżej 40 osób będą dzielone na dwóch przewodników.
Wirtualny spacer po Skałce: Bazylika, Krypta Twórców Kultury Polskiej, Dziedziniec klasztoru paulinów.
https://spacer360.pl/bazylikanaskalce2
Wystawa o historii Paulini na Skałce – QR code
Kraków, grudzień 2025
Anna Skoczylas i Janusz Panak
